Khó khăn của Washington hiện nay là làm sao để buộc Bắc
Kinh dừng việc bành trướng ở Biển Đông mà không dẫn đến sự đối đầu hay
xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc.
Mới đây, trên tạp chí National Interest có bài “America’s Dangerous $5
Trillion Dollar Bet in the South China Sea” của tác giả Harry J.
Kazianis. Tác giả đã đi sâu phân tích tình hình Biển Đông và mối liên quan của nó đối với chính sách đối ngoại của Mỹ.
Gần đây, có một số quan điểm cho rằng Mỹ cần tìm các biện pháp mạnh
mẽ, cứng rắn hơn để ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông.
Chẳng hạn ý kiến cho rằng có thể cử tàu tuần duyên Mỹ đến Biển Đông
hoặc sử dụng các phương tiện giám sát của Mỹ để theo dõi tàu thuyền
Trung Quốc. Tuy nhiên, Kazianis cho rằng những việc đó tiềm ẩn nhiều cạm
bẫy cần phải xem xét. Sau đây xin giới thiệu với độc giả của Người Đưa
Tin bài viết của Kazianis (các title phụ do người dịch đặt):
Giáo sư Su Hao, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình
Dương thuộc Đại học Ngoại giao Trung Quốc (Bắc Kinh), nhận định việc Hoa
Kỳ tăng cường quan hệ quân sự với Nhật Bản và Australia thể hiện mục
tiêu của nước này trong việc tạo ra thế đối trọng với Trung Quốc.
Theo hãng tin Reuters, ông Rory Medcalf, chuyên gia về vấn đề an ninh
tại Học viện Lowy (Australia), cho hay động thái mới nhất của Hoa Kỳ
cho thấy nước này đang có chính sách cứng rắn hơn đối với Trung Quốc.
Chiến thuật "bêu riếu"
“ Hơn 5000 tỷ USD là khối lượng hàng hóa thương mại di chuyển hàng năm
qua vùng Biển Đông – nơi Trung Quốc dường như đang cố gắng nhằm biến nó
thành khu vực ảnh hưởng của mình.
Căng thẳng đã gia tăng đều đặn trong vài năm qua và cho đến nay
Washington vẫn chưa tìm được những công thức kỳ diệu để buộc Bắc Kinh
ngừng lại. Theo Financial Times, Mỹ đang đưa ra một kế hoạch mới nhằm ngăn chặn Bắc Kinh. Trong thực tế, nó có thể làm cho vấn đề tồi tệ hơn.
Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc trong một lần gặp.
Chiến lược mới này sẽ tập trung chủ yếu vào các chuyến bay giám sát và
những gì có thể được gọi là một chiến lược “bêu riếu” đơn giản.
Financial Times cho biết Washington sẽ đẩy mạnh việc sử dụng các công cụ
giám sát trong khu vực đó và có thể sẽ công khai hình ảnh, video về các
hoạt động gây hấn, bắt nạt của Trung Quốc.
Một số quan chức Mỹ tin rằng Trung Quốc có thể sẽ ngừng tay khi các
hình ảnh cho thấy các tàu của họ quấy rối ngư dân Việt Nam hoặc người
Phillippines được phát sóng. Tuy nhiên đây chưa phải là tất cả.
Lực lượng quân đội Mỹ ở Thái Bình Dương đã được lệnh phối hợp phát
triển một hệ thống thông tin hàng hải khu vực để giúp các chính phủ
thông tin về vị trí chi tiết của các tàu trong khu vực này bởi vì một số
chính phủ nói rằng họ đã bị bất ngờ khi các tàu Trung Quốc xuất hiện.
Mỹ cũng đã cung cấp cho Phillippines, Nhật Bản và các nước khác trong
khu vực các thiết bị để cải thiện hệ thống radar và hệ thống giám sát
khác và hiện đang tìm cách để xây dựng một mạng lưới chia sẻ dữ liệu
rộng lớn hơn.
Lầu Năm Góc cũng đã lên kế hoạch tính toán lực lượng, chẳng hạn như
các chuyến bay B-52 trên biển Hoa Đông năm ngoái sau khi Trung Quốc
tuyên bố khu vực nhận dạng phòng không. Các lựa chọn tiềm năng có thể bao gồm cả việc gửi tàu hải quân đến tuần tra khu vực tranh chấp.
Kế hoạch rõ ràng cho thấy Washington đang làm những gì có thể để chứng
minh sự hỗ trợ cho các đồng minh và đối tác trong khu vực để ngăn chặn
Bắc Kinh. Tuy vậy có nhiều cạm bẫy cần được xem xét, đặc biệt là khi nói
đến việc sử dụng rộng rãi hơn các phương tiện giám sát.
Khi đó, rõ ràng Hoa Kỳ sẽ đặt các bên tranh chấp vào tình thế nguy
hiểm hơn. Trong trường hợp này, mục tiêu “làm một cái gì đó” thực sự có
thể tồi tệ hơn không làm gì cả. Như lịch sử cho chúng ta biết khá rõ
ràng, chiến tranh có thể bắt đầu từ một sự cố nhỏ, nơi căng thẳng đang
lên cao và hậu quả có thể nghiêm trọng.
Thử thách cuối cùng để các nhà lãnh đạo Mỹ là họ đã nghĩ ra một kế
hoạch hành động cỉ để đối phó với tình huống mà lực lượng Hoa Kỳ và
Trung Quốc sẽ đi vào tình huống trực tiếp xung đột. Tuy nhiên nếu Trung
Quốc không có một hành động khiêu khích trơ trẽn như xâm lược Đài Loan
hoặc các bộ phận của Nhật Bản thì Mỹ sẽ không hành động. Không có Tổng
thống Mỹ nào sẽ ra lệnh cho quân đội Mỹ tiến hành những hành động khiêu
khích với Trung Quốc chỉ vì việc Trung Quốc thiết lập một giàn khoan dầu
ở
vùng biển Việt Nam.
Giải pháp tốt nhất
Cho đến nay, Washington đã không thể ngăn chặn Bắc Kinh sử dụng một
loạt các hành động mà đôi khi người ta gọi là “ngoại giao cây gậy nhỏ”
để làm thay đổi hiện trạng ở Biển Đông cũng như những sự khiêu khích ở
Hoa Đông.
Phải làm gì trong một khu vực mà nhiều quốc gia có tranh chấp với
Trung Quốc và với nhau. Chính quyền Obama đã tập trung vào bức tranh lớn
hơn. Nếu những cơn gió chiến tranh thổi đến khu vực này, Washington sẽ
có một kế hoạch hành động đối với kho vũ khí chống xâm nhập ngày càng
tăng lên của Bắc Kinh.
Trong vài tháng gần đây Mỹ đã điều các máy bay ném bom B-52 bay
qua vùng phòng không mà Trung Quốc đơn phương tuyên bố và đe dọa tái cân
bằng sức mạnh quân sự tại châu Á nếu Trung Quốc tiếp tục mở rộng sự
bành trướng trên Biển Đông.
Mỹ có phát biểu chiến lược xoay trục, bố trí lại lực lượng của mình để
tập trung vào khu vực châu Á - Thái Bình Dương hoặc rộng lớn hơn là Ấn
Độ Dương. Tuy nhiên, nếu không thể ngăn cản Trung Quốc thay đổi hiện
trạng thì các tuyên bố về chính sách đối ngoại đó là vô nghĩa.
Nhưng có thể còn có cách tốt hơn là việc sử dụng chiến lược “bêu riếu”
để làm thay đổi tính toán chiến lược của Bắc Kinh. Có vẻ giải pháp tốt
nhất cho các tranh chấp lãnh thổ khác nhau trong những khu vực đặc biệt
là sử dụng pháp luật:
“Tất cả các bên có tranh chấp với Trung Quốc ở Biển Đông nên nêu vấn đề
với bất kỳ tổ chức quốc tế nào có thể nghe được yêu cầu của mình cũng
như đoàn kết nhau lại. Chỉ có thế mới hy vọng
ngăn chặn được các hành động lấn lướt của Bắc Kinh.
Còn các chuyến bay giám sát của Mỹ sẽ chỉ có tác động tốt nếu như nó
không đẩy căng thẳng leo thang thành cuộc xung đột không ai muốn.
Hiện tại Manila đã đệ đơn khiếu nại lên tòa án quốc tế chống lại Bắc
Kinh và Hà Nội dường như cũng sẽ làm như vậy. Trung Quốc nên nhận ra
rằng các nước láng giềng có khả năng chống lại tuyên bố của mình mà
không cần đến vũ lực”.
Trần Vũ
Nguồn: nguoiduatin.vn
Top
Không có nhận xét nào: